Czym jest ET felgi?

Skrót ET pochodzi od niemieckiego „Einpresstiefe” i oznacza głębokość osadzenia felgi – a ściślej: odległość między płaszczyzną montażową felgi (czyli tą, która przylega do piasty) a jej geometrycznym środkiem szerokości. Wartość ET wyrażana jest w milimetrach i stanowi jeden z kluczowych parametrów, które należy uwzględnić przy doborze felg do konkretnego modelu samochodu.

W praktyce możemy spotkać się z trzema rodzajami osadzenia:

• ET dodatnie – płaszczyzna montażowa jest przesunięta na zewnątrz względem środka felgi. Taka felga „wchodzi głębiej” w nadkole. Typowe rozwiązanie w autach seryjnych.

• ET zerowe – płaszczyzna montażowa pokrywa się z osią symetrii felgi.

• ET ujemne – płaszczyzna montażowa przesunięta jest do środka felgi. Koło mocno wystaje na zewnątrz nadkola – rozwiązanie charakterystyczne dla tuningu lub aut terenowych.

Jak ET wpływa na pozycję koła w nadkolu?

ET wprost determinuje, jak głęboko osadzona będzie felga w nadkolu. Przy tej samej szerokości felgi, zmniejszenie wartości ET sprawia, że koło bardziej „wystaje” poza obrys nadkola. Zwiększenie ET powoduje, że koło jest bardziej schowane. Choć z pozoru może to wyglądać wyłącznie na kwestię estetyki, rzeczywistość jest bardziej złożona.

Zbyt niskie ET może powodować kontakt opony z błotnikiem, zwłaszcza przy pełnym skręcie lub ugięciu zawieszenia. Zbyt wysokie – ryzyko ocierania o amortyzator, sprężynę lub inne elementy zawieszenia. W obu przypadkach mówimy o poważnym zagrożeniu mechanicznym i potencjalnie niebezpiecznych sytuacjach drogowych.

Znaczenie prawidłowego doboru ET dla bezpieczeństwa i komfortu jazdy

Każdy producent pojazdu określa przedział wartości ET, które są dopuszczalne dla danego modelu. Jest to związane z konstrukcją zawieszenia, rozstawem kół i dynamiką prowadzenia. Zmiana ET poza ten zakres może mieć wpływ na:

• Zmianę rozstawu osi kół – co modyfikuje promień skrętu, przełożenie układu kierowniczego oraz jego powrót do pozycji neutralnej po zakręcie.

• Obciążenie łożysk – inne osadzenie felgi wpływa na siły działające na piastę i elementy zawieszenia.

• Pracę układu ABS i ESP – systemy elektroniczne kalibrowane są fabrycznie na określoną konfigurację zawieszenia.

• Zachowanie samochodu podczas przyspieszania, hamowania i w zakrętach – zmieniona geometria to inne reakcje nadwozia, opóźnione lub przesadzone reakcje kierownicy.

Dlatego każda zmiana ET powinna być świadoma i skonsultowana z mechanikiem lub doradcą serwisowym.

Jak sprawdzić i zmierzyć ET felgi?

Najłatwiej odczytać wartość ET z oznaczenia na feldze – najczęściej wybita jest na wewnętrznej stronie ramienia felgi, obok informacji o szerokości i średnicy. Przykładowy zapis to: 7.5Jx17 ET35 – co oznacza felgę o szerokości 7,5 cala, średnicy 17 cali i osadzeniu 35 mm.

W przypadku braku oznaczenia można wykonać pomiar ręczny: należy zmierzyć całkowitą szerokość felgi (od rantu do rantu), podzielić ją na pół i odjąć odległość od płaszczyzny montażowej do tylnej krawędzi. Uzyskana wartość to właśnie ET.

Wpływ ET na geometrię zawieszenia i prowadzenie pojazdu

Jednym z mniej poruszanych, a bardzo istotnych aspektów zmiany ET, jest wpływ na geometrię zawieszenia. Zmieniając ET, ingerujemy w punkty styku opony z nawierzchnią, co rzutuje m.in. na:

• kąt pochylenia koła (camber) – może się nieznacznie zmieniać, wpływając na zużycie opon i przyczepność w zakrętach,

• kąt skrętu (caster) – zmiana pozycji koła zmienia punkt obrotu, co może wpłynąć na siłę potrzebną do skrętu i powrót kierownicy,

• offset zawieszenia – czyli relacja między środkiem felgi a osią zwrotnicy, której zaburzenie wpływa na wyważenie całego układu jezdnego.

Zmiana ET może być świadomym elementem modyfikacji geometrii w autach sportowych lub off-roadowych, ale bez odpowiedniej korekty zawieszenia lub konsultacji z serwisem – niesie ryzyko poważnych konsekwencji mechanicznych.